Współczesne funkcje jedzenia i gotowania

Jedzenie jest nie tylko elementem za pomocą, którego zaspakajamy największą potrzebę fizjologiczną, czyli głód. Służy ono także do zaspokojenia potrzeby przynależności, uznania  i samorealizacji. Odkąd uczyniliśmy z jedzenia i gotowania czynność publiczną,  nie chowamy jej gdzieś w kuchennych otchłaniach. Jedzenie stało się istotnym składnikiem stylu życia jednostek, a także wyznacznikiem statusu społecznego. Tym samym elementem, za pomocą którego możemy kreować swój własny wizerunek.

Współczesne funkcje jedzenia i gotowania

Wpływ na owe przemiany ma wiele różnych czynników. To między innymi efekt zmian w systemie pracy, coraz częstszych podróży, a także mody na kulinaria, którą zapożyczyliśmy od społeczeństw Europy Zachodniej.

 Przemiany w stylach życia

Wzrost zainteresowania jedzeniem i gotowaniem jest wynikiem przemian zachodzących w stylach życia współczesnego społeczeństwa polskiego. Jednym z głównych czynników mających wpływ na to zjawisko są przemiany społeczno-gospodarcze. Po czasach niedostatków związanych z brakiem żywności w okresie PRL-u Polacy zaczęli cieszyć się i korzystać z różnorodności oferowanych produktów.

Dawniej jedzenie miało przede wszystkim zaspokoić głód, nie koncentrowano się tak na smaku, czy też wyglądzie potraw. Jedzenie nie funkcjonowało w dyskursie publicznym, ponieważ było go bardzo mało, a także nie było żadnej różnorodności – każdemu przysługiwały takie same produkty. W związku z tym, nie można było się chwalić tym jedzeniem.

Musimy popatrzeć na kulturę jedzenia z perspektywy kraju, który był w takim zamknięciu. Przez pewien okres czasu, tak naprawdę jedzenie było na kartki, więc trudno chwalić się czymś co było wspólne i co każdy miał w określonych ilościach. Nie było nic zróżnicowanego. Trudno dzielić się czymś, czego nie mamy. Przeszliśmy z okresu reglamentacji żywienia
i żywności do okresu dobrobytu, nadmiaru, gdzie otwarły się rynki, zmieniła się  sytuacja polityczna polski. Zrobił się nadmiar produktów, wszyscy kupują wszystko.

Efektem przemian społeczno-gospodarczych jest otwarcie się rynków, a tym samym coraz większa różnorodność oferowanych nam produktów. Aktualnie nie ma już większych problemów z kupnem produktów zagranicznych, typowych dla kuchni innych krajów. Mamy coraz większy dostęp do żywności, dlatego możemy sobie pozwolić na eksperymentowanie w kuchni.

Moda na kulinaria

Jedzenie zaczyna także spełniać inne potrzeby życiowe, jego zadaniem nie jest już tylko zaspokojenie głodu. Ich zdaniem, ma wyrażać ono również pozycję społeczną jednostek oraz ich osobowość. Przemiana ta wynika także z tak zwanej mody na kulinaria, która jest efektem naśladownictwa stylu życia społeczeństw Zachodnich. Świadczyć o tym może między innymi rosnąca popularność programów związanych z gotowaniem i jedzeniem. Powstają nawet odrębne kanały telewizyjne w całości poświęcone tematyce kulinariów. Oprócz tego obserwujemy rosnącą popularność blogów kulinarnych, magazynów o gotowaniu oraz książek kucharskich.

Współczesne funkcje jedzenia i gotowania

Zmiany w systemie pracy

Inną przyczyną jest zmiana w systemie pracy. Obecnie zmieniła się nie tylko jej organizacja, ale także godziny. Pracujemy coraz więcej i dłużej. Dawne osiem godzin od 7:00 do 15:00 odchodzi już powoli w niepamięć. Współcześnie często kończymy pracę około późnych godzin wieczornych, co ma ogromny wpływ na sposób odżywiania oraz relacje rodzinne. Nasze społeczeństwo żyje inaczej niż dawniej. Zmieniła się organizacja prasy, godziny pracy.

Współczesne funkcje jedzenia i gotowania

Z drugiej strony, społeczeństwo współczesne coraz bardziej zaczyna sobie cenić czas wolny – to chwile, które poświęcamy na swój rozwój, realizowanie swoich zainteresowań, czy też dokształcanie się. Coraz większą uwagę zwraca się na ciągłe podnoszenie swoich kompetencji i zdobywanie nowych umiejętności. Efektem tego jest powolna zmiana świadomości żywieniowej Polaków oraz coraz większa otwartość na nową wiedzę i próba wprowadzania jej w życie. Sposób odżywiania wpływa na życie codzienne, na kondycję, możliwość wykonywania obowiązków, czy też realizowanie marzeń.

Podróże

Współczesne funkcje jedzenia i gotowania

Z czasem wolnym związana jest kolejna przyczyna wzrostu zainteresowania jedzeniem – podróże. Coraz więcej zarabiamy, społeczeństwo polskie staje się powoli coraz bardziej zamożne, w związku z tym coraz więcej podróżujemy. Mowa tutaj nie tylko podróżach po Polsce, ale także dalekich wycieczkach zagranicznych. Pozwalają one odkrywać nowe kultury, próbować nowych kuchni oraz stosować zebrane inspiracje w życiu codziennym. Dużą rolę w tej kwestii odgrywają również sieci dyskontów. Za pomocą tygodni tematycznych związanych z kuchnią różnych państw (na przykład Tygodnia Włoskiego) pokazują społeczeństwu dania kuchni innych narodów, a także umożliwiają kupno produktów, które są niezbędne do przygotowania tych dań. Działania te odgrywają bardzo dużą rolę we wzroście świadomości żywieniowej Polaków oraz wzroście zainteresowania kuchnią i jedzeniem.

Dyskonty

Nie sposób nie docenić tego co robią duże sieci dyskontowe, które znalazły sposób, aby urozmaicać swoją ofertę, wprowadzają tematyczne produkty i inspirują do gotowania. Pokazują, że można tanio robić różne rzeczy. To miało duży wpływ na gusta Polaków. Jesteśmy krajem, który konsumuje dużo portugalskich produktów, co jest absurdalne, ale to przez Biedronkę. Inną kwestią jest wpływ dyskontów na lokalną przedsiębiorczość. Przyczyniają się one do likwidacji małych, lokalnych sklepów, przez co często ocenia się negatywnie ich działalność.

Kontrola

Coraz większe zainteresowanie jedzeniem wśród społeczeństwa polskiego  tłumaczy się również poszukiwaniem elementu rzeczywistości społecznej, którą człowiek może kontrolować. Dzięki sprawdzaniu i interesowaniu się tym co jemy, mamy kontrolę nad swoim życiem, której nie możemy sobie zapewnić za pomocą innych elementów życia społecznego. Jedzenie pomaga nam osadzić się w danym miejscu i poczuć bezpiecznie. To może być kwestia tego, że świat się zrobił bardziej niestabilny, a to podstawowe dobro nad którym możemy mieć kontrolę i to przytwierdza nas gdzieś do podłoża. I przez to, że kontrolujemy to co jemy, mamy kontrolę nad swoim życiem i namiastkę kontrolowania rzeczywistości. Zapominamy o tym, że nawet jak wszystko sprawdzimy to i tak nie będziemy wiedzieć wszystkiego. To taka funkcja kontrolowania rzeczywistości, przywiązania się do małej ojczyzny, to jedzenie może być takim punktem zaczepienia. To się wolno zmienia, coś tym jedzeniem mówimy.

Kontakty społeczne

Jedzenie pomaga nam także w nawiązywaniu lub podtrzymywaniu kontaktów społecznych. Ten fakt jest widoczny szczególnie wśród społeczeństwa polskiego – większości naszych kontaktów społecznych towarzyszy jedzenie. Święta obchodzimy przy suto zastawionym stole wraz z członkami rodziny.  Gości przyjmujemy przy cieście i kawie, jedzenie towarzyszy też ważnym spotkaniom biznesowym, czy też spotkaniom towarzyskim. Popularnością cieszą się spotkania, których głównym celem jest wspólne przygotowywanie posiłków, a następnie wspólne ich spożywanie.

W jedzeniu próbujemy również znaleźć ukojenie i radość. Za jego pomocą pokazujemy też kim jesteśmy, ale o tym opowiem następnym razem 🙂

Buziaki,

Angelika

Czytaj więcej – socjologia jedzenia 

Print Friendly, PDF & Email
Udostępnij:
Subskrybuj
Facebook
Google+
https://wzielonejkuchni.com/2018/10/wspolczesne-funkcje-jedzenia-i-gotowania/
Twitter
Pinterest

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *